1. Sleeper ostidagi qatlam tizimi
Balastli yo'lda yuk yo'li temir yo'ldan mahkamlash tizimi orqali shpalga, shpaldan esa ballast to'shagiga va pastki qavatga o'tadi. Temir yo'l pudratchisi yoki xaridlar bo'yicha menejer uchun to'g'ridan-to'g'ri shpal ostidagi material tafsilot emas, balki strukturaviy dizaynning bir qismidir. Uning vazifalari g'ildirak yukini etarli maydonga taqsimlash, yo'lni lateral va bo'ylama kuchlarga qarshi holatda ushlab turish va suvning pastki qatlamdan oqib chiqishiga yo'l qo'yishdir. Balast bu vazifalarni burchakli, yuqori{3}}qattiqlikdagi toshlar, odatda granit, bazalt yoki yuqori{4}}bog'langan ohaktoshlarning tegishli yo'l spetsifikatsiyasi bo'yicha belgilangan darajaga ega (odatda asosiy liniyalar uchun 22,4-63 mm diapazonli) o'zaro bog'lash orqali bajaradi.
Balast uchta o'lchanadigan funktsiyaga ega. Yuk taqsimoti: u shpal yukini pastki qatlamga tarqatadi, shunda rulman bosimi tuproq chegaralarida qoladi. Drenaj: toshlar orasidagi bo'shliqlar suvni o'tkazib yuboradi va zaminning yumshatilishiga yo'l qo'ymaydi. Barqarorlik: o'zaro bog'langan tosh skeleti shpalning ikkala lateral va bo'ylama yo'nalishdagi harakatiga qarshilik ko'rsatadi. Balast chang, to'kish yoki mayda moddalar bilan ifloslanganida, barcha uchta funktsiya buziladi va yo'lning qattiqligi notekis bo'lib qoladi, bu esa tamping va balastni tozalash davrlarining odatiy sababidir.
2. Sleeper prokladkalari ostida: ish printsipi
Uyqu ostidagi yostiq (USP) - elastik qatlam, odatda poliuretan, kauchuk yoki qayta ishlangan kauchuk birikma, zavodda beton shpalning pastki yuzasiga yopishtirilgan. Uning birinchi ta'siri geometrikdir: u shpal va balast o'rtasidagi aloqa maydonini shpal oyoq izini kichik foizdan (odatda, taxminan 8% deb ataladi) 30-40% gacha ko'taradi, chunki elastomer mahalliy ravishda deformatsiyalanadi va tosh tepalariga mos keladi. Kattaroq aloqa maydoni balast toshlari va shpalning o'zida eng yuqori bosimni pasaytiradi.
Ikkinchi ta'sir - himoya. Yostig'i bo'lmasa, qattiq beton shpal tagida balast toshlarini maydalab, to'shakni ifloslantiradigan va uning joylashishini tezlashtiradigan chang hosil qiladi; pad bu eskirishni sekinlashtiradigan va tamping operatsiyalari orasidagi intervalni uzaytiradigan bufer vazifasini bajaradi. Uchinchi effekt - tebranish: prokladka shpal{2}}balast interfeysida belgilangan egiluvchanlikni qo'shadi, bu ballastga uzatiladigan dinamik ta'sirni kamaytiradi va turar-joy binolari va ko'priklar yaqinidagi liniyalarda alohida ahamiyatga ega. USP qattiqligi odatda kN/mm da statik yoki dinamik qattiqlik sifatida ifodalanadi; aralash harakat liniyalarida qoʻllaniladigan odatiy-oʻrta diapazonli ped taxminan 90-130 kN/mm ni taʼminlaydi.
3. Yostiqchalar materiallarini taqqoslash
| Mulk | Kauchuk (elastomer) USP | EVA temir yo'l yostig'i | HDPE temir yo'l yostig'i |
|---|---|---|---|
| Zichlik (g/sm3) | Odatda elastomer diapazoni | 0.95-0.98 | 0.95-0.98 |
| Kuchlanish kuchi (MPa) | 12,5 dan katta yoki teng (qarishdan oldin) | 15 dan katta yoki teng | 19 dan katta yoki teng |
| Uzilish cho'zilishi (%) | 250 dan katta yoki teng | >500 | >80 |
| Erish nuqtasi (C) | yo'q (termoset) | 170-190 | 170-190 |
| Izolyatsiya qarshiligi (ohm) | 10^6 dan katta yoki unga teng | 1x10^10 dan katta yoki unga teng | 1x10^10 dan katta yoki unga teng |
| Qattiqlik | Shore A 72-80 | 90 Shore A dan katta yoki unga teng | 98 Shore A dan katta yoki unga teng |
| Oddiy foydalanish | Shpal tagidagi USP; temir yo'l o'rindiqlari | Temir yo'l o'rindiqlari, izolyatsiyalash joylari | Yuqori qattiqlik va izolyatsiya zarur bo'lgan temir yo'l o'rindiqlari |
Jadvaldagi qiymatlar standart mahsulotlar uchun odatiy qabul qilish diapazonlari; haqiqiy spetsifikatsiya har bir loyiha uchun yetkazib beruvchi bilan kelishilgan bo'lishi kerak. E'tibor bering, qattiqlikning o'zi qattiqlikni aniqlamaydi: bir xil Shore A qiymatining ikkita yostiqchasi geometriya, plomba va qalinlik tufayli statik qattiqlikda farq qilishi mumkin. Har doim bitta qattiqlik ko'rsatkichiga tayanmasdan, har bir partiya uchun qattiqlik, tortishish, cho'zilish, qarish va izolyatsiya sertifikatlarini talab qiling.
4. Tanlash va o'rnatish nuqtalari
Trek turiga mos kelish uchun USP qattiqligini tanlang: yuqori{0}}tezkor chiziqlar va tebranish-sezgir uchastkalari uchun pastroq qattiqlik (yumshoqroq taglik), shpal tayanchi ustunlik qiladigan- og‘ir yuk tashish va aralash tirbandlik uchun yuqori qattiqlik.
Bog'langandan so'ng yostiq qalinligini tekshiring: prokladka zavodda{0}}belgilangan mustahkamlik bilan surtilgan bo'lishi va siqilish yoki haddan tashqari harorat ostida parchalanmasligi kerak.
Qarish qarshiligini tekshiring: cho'zilish kuchi va issiqlik qarishidan keyin cho'zilish qabul qilish mezonidir, chunki xizmatda qotib qolgan yostiq vaqt o'tishi bilan qat'iylikni o'zgartiradi.
Elektrlashtirilgan liniyalar uchun izolyatsiya qarshiligining yo'l sxemasi talablariga javob berishini tasdiqlang; Supero'tkazuvchi prokladka shpal orqali relsni yerga qisqa-o'tkazishi mumkin.
Yo'lda ishlatiladigan yog'lar, yoqilg'i va tozalash vositalariga hujjatlashtirilgan qarshilikka ega prokladkalarni buyurtma qiling; yuk koridorlari toza yo'lovchi liniyalariga qaraganda ko'proq ifloslantiruvchi moddalarni to'kadi.
Balastni yangilash loyihalari uchun yostiqning spetsifikatsiyasini ballast darajalari bilan muvofiqlashtiring: yumshoqroq yostiq tosh hajmining biroz kengroq taqsimlanishiga toqat qiladi, qattiq prokladka esa tozaroq, yaxshiroq-to'shakni talab qiladi.
5. Keng tarqalgan noto'g'ri tushunchalar
"Ballast shunchaki maydalangan toshdir."Yolg'on. Balast - bu darajali, sifatli-nazorat qilinadigan material; toshning qattiqligi, burchakliligi, tasnifi va tozaligi ko'rsatilgan, chunki ular o'nlab yillar davomida yukning tarqalishi va drenajini aniqlaydi.
"Qattiqroq pad har doim kuchliroq va yaxshiroq."Yolg'on. Juda qattiq yostiq balastni kamroq himoya qiladi, dinamik kuchlarni oshiradi va shpal va temir yo'l boshining aşınmasını oshiradi. Qattiqlik maksimal darajada emas, balki o'q yuki va tezligiga mos kelishi kerak.
"USP balastni almashtiradi."Yolg'on. USP shpal va balast o'rtasida o'tiradi; u balastning shikastlanishini kamaytiradi va interfeysni yaxshilaydi, lekin u ifloslangan yoki noto'g'ri baholangan balast to'shagini qoplay olmaydi.
"Hardness Shore A padni belgilash uchun etarli."Yolg'on. Shore A - sirt qattiqligi; muhandislik xususiyati kN/mm da qattiqlik bo'lib, u kuchlanish, cho'zilish, qarish va izolyatsiya bilan birga haqiqiy yostiq geometriyasida sinovdan o'tkazilishi kerak.
"Kauchuk yostiqchalar faqat rels ostida ishlatiladi, shpallar ostida emas."Yolg'on. Kauchuk va poliuretan USPlar butun dunyo bo'ylab beton-shpallar uchun standart mahsulotlardir; EVA va HDPE shpal ustki qismidagi temir yo'l o'rindiqlari sifatida keng tarqalgan.
TSS
1-savol: Temir yo'l shpallari ostiga qanday materiallar qo'yiladi?
Balastli yo'lda gradusli burchakli ballast (odatda granit yoki asosiy liniyalarda 22,4-63 mm gradusli bazalt) tayanch qatlami hisoblanadi; zamonaviy beton-shpal liniyalarida shpal va balast o'rtasida shpal tagiga poliuretan yoki kauchukdan tayyorlangan shpal yostig'i yopishtirilgan.
2-savol: Uyqu ostidagi yostiq aslida nima qiladi?
U shpal va balast o'rtasidagi aloqa maydonini (odatda taxminan 8% dan 30-40% gacha) oshiradi, balastni qattiq beton shpal tomonidan aşınmadan himoya qiladi, tebranishni namlaydi va qat'iylikni bir xilda saqlashga yordam beradi, bu esa tamping aylanishini uzaytiradi.
3-savol: USP uchun qanday qattiqlik diapazoni xosdir?
Aralash trafik uchun oʻrta masofali USP pedlari taxminan 90-130 kN/mm; yumshoq prokladkalar yuqori-tezlik va tebranish-sezgir uchastkalari uchun, qattiqroq prokladkalar esa og‘ir yo‘llar uchun ishlatiladi. Qiymat dizayner tomonidan ko'rsatilishi va partiyaviy sinov orqali tasdiqlanishi kerak.
4-savol: EVA, HDPE va kauchuk prokladkalar o'rtasidagi farq nima?
Kauchuk (elastomer) prokladkalar yuqori cho'zilish va yaxshi dampingni ta'minlaydi; EVA prokladkalari elastiklikni yuqori cho'zilish va yaxshi izolyatsiya bilan birlashtiradi; HDPE prokladkalari yuqori kuchlanish, yuqori qattiqlik va pastroq cho'zilish bilan mukammal izolyatsiyani beradi. Qattiqlik va izolyatsiya talablarini qayta tekshirmasdan-bir-birini almashtirib bo'lmaydi.
5-savol: Yetkazib berishda pad sifati qanday qabul qilinadi?
Qabul qilish statik qat'iylik, cho'zilish kuchi va cho'zilish (issiqlik qarishidan oldin va keyin), qattiqlik, izolyatsiyaga chidamlilik, qalinlik va sirt holatini, partiya sertifikatlari bilan va muhim loyihalar uchun -tasodifiy namunadagi prokladkalarning uchinchi tomon sinovini o'z ichiga oladi.
6-savol: USP-ni allaqachon yo'lda bo'lgan shpallarga qayta jihozlash mumkinmi?
Qayta jihozlash faqat shpalni ko'tarish, pastki qismini tozalash va yostiqni kerakli yopishtiruvchi va qattiqlashuv nazorati bilan yopishtirish orqali mumkin, bu odatda muntazam parvarishlashda emas, balki shpalni yangilashda amalga oshiriladi; Yangi shpallarda zavod{0}}bog'langan USP standart yo'nalish hisoblanadi.